21. Yüzyılın en iz bırakan, dönemin ruhunu en iyi anlatan eserlerini sizin için derledik.
21. Yüzyıldan geleceğe miras kalacak güçlü eserleri ve arkalarındaki hikayeleri inceledik. Sanat günümüzde evrimleşmiş ve artık dijitalleşen dünyaya uyum sağlamıştır. 21. Yüzyıl, sanatın küreselleşen dünyaya daha da ayak uydurduğu ve eserlerin yarattığı kültürel depremlerle, toplumla kurduğu bağı arttırdığı bir yıl olmuştur.
Ai Weiwei – Sunflower Seeds (Ayçiçeği Çekirdekleri), 2010
Çağdaş sanatın en politik ve güçlü seslerinden biri olan Çinli aktivist sanatçı Ai Weiwei, Londra’daki Tate Modern müzesinin devasa zeminini kaplayan bu eseriyle, listeye girmeyi hak ediyor. İlk bakışta birbirinin aynı görünen 100 milyon adet porselen ayçiçeği çekirdeğinin her biri, Çin’deki geleneksel porselen atölyelerinde gerçek zanaatkarlar tarafından tek tek elle yapıldı ve boyandı. Weiwei bu devasa yerleştirmeyle, Çin’deki kitlesel üretimi ve bireyin toplum içindeki kayboluşunu simgelerken, her bir insanın aslında ne kadar benzersiz olduğunu da gösteriyor. Eser, Mao döneminde halkın “güneşe, yani Mao’ya dönen ayçiçekleri” benzetmesine gönderme yapmasıyla da imza eser olma ünvanını koruyor.
Banksy – Love is in the Bin (Aşk Çöpte), 2018
Sokak sanatının esrarengiz ve anarşist isimlerinden, Bansky bu eseriyle en büyük eylemini yaptı. Sanatçının ünlü Kırmızı Balonlu Kız tablosu, Sotheby’s müzayedesinde tam 1.04 milyon sterline satıldığı an, çerçevenin içine yıllar önce gizlenmiş bir kağıt imha mekanizması uzaktan kumandayla devreye girdi ve tablo salondakilerin şaşkın bakışları arasında kendi kendini parçalamaya başladı. Banksy, sanat piyasasının vahşi kapitalizmini ve bir yapıta sadece para gözüyle bakılmasını canlı yayında protesto etti. İşin ironik ve düşündürücü kısmı bu radikal protestonun ardından eserin değerinin katlanarak artması ve kapital sistemin başkaldırı niteliğinde olan bu eseri bile hemen sindirmesi oldu.
Marina Abramović – The Artist is Present (Sanatçı Burada), 2010
Performans sanatının sınırlarını zorlayan Marina Abramović, New York MoMA’da gerçekleştirdiği bu çalışmasıyla insan ilişkilerinin en yalın halini masaya yatırdı. Sanatçı, müzenin açık olduğu saatler boyunca bir sandalyede toplam 736 saat boyunca hiç hareket etmeden, konuşmadan, yemek yemeden ve tepki vermeden oturdu. Karşısındaki boş sandalyeye ziyaretçiler geçip yerleşti ve o tepkisizliğini sürdürdü. Binlerce insanın sadece Abramović’in gözlerinin içine bakabilmek için saatlerce kuyrukta beklemesi ve pek çoğunun sessizlik içinde gözyaşlarına boğulması, eserin gücünü kanıtladı.
Damien Hirst – For the Love of God (Tanrı Aşkına), 2007
Yüzyılın en çok tartışılan, en pahalı ve provokatif işlerinden biri olan bu yapıtta Hirst, 18. yüzyıldan kalma gerçek bir insan kafatasını platinle kaplayarak üzerine tam 8.601 adet kusursuz pırlanta yerleştirdi. Sanatçı, ölümün ürkütücü kaçınılmazlığını parıltılı ve geçici bir servetle maskelemeye çalışan insanoğlunun çaresizliğini tasvir etti. Klasik temalarından olan Memento Mori, yani öleceğini hatırla kavramının modern ve aşırı lüks bir yorumudur.
Refik Anadol – Unsupervised (Denetimsiz), 2022
21. yüzyılın en büyük kırılma noktası olan yapay zekâ ve dijital sanatın kesişim kümesinde yer alan bu eserde Refik Anadol, MoMA’nın 200 yıllık devasa arşiv verilerini, yani müzenin koleksiyonundaki tüm tabloları, heykelleri ve fotoğrafları yapay zekaya yükledi. Sanatçı, bu verilerin makine zihni tarafından sürekli yeniden yorumlandığı, yaşayan ve değişen devasa bir dijital evren yarattı. Sanatın sadece insan elinden çıkan fiziksel bir obje olmak zorunda olmadığını kanıtladı. Refik Anadol, unsupervised eseriyle, yüzyılımızın sanatsal geleceğine yön veriyor.
